Poniżej przedstawiamy Państwu krótką relację z debaty nt. ustawy dereglamentacyjnej, stanowiącej projekt Ministerstwa Gospodarki.

„Konsekwencje zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami proponowanych w projekcie ustawy dereglamentacyjnej"

Konfederacja Pracodawców Polskich, 27 maja 2010 r.

W dniu 27 maja b.r. w siedzibie Konfederacji Pracodawców Polskich w ramach tzw. „Czwartków na Brukselskiej" odbyła się debata „Konsekwencje zmian w ustawie o gospodarce nieruchomościami proponowanych w projekcie ustawy dereglamentacyjnej". Zebranych gości  powitał Prezydent Konfederacji, Pan Andrzej Malinowski, a przemówienie otwierające dyskusję wygłosiła Pani profesor Krystyna Dziworska, kierownik Katedry Inwestycji Wydziału Zarządzania Uniwersytetu Gdańskiego.

Debata w całości poświęcona została projektowi likwidacji państwowych licencji pośrednika. W swym otwierającym dyskusję wystąpieniu, Profesor Dziworska podkreśliła znaczenie licencji pośrednika dla gospodarki oraz przede wszystkim dla obecnych studentów „nieruchomistyki".  Zwróciła uwagę na brak zrozumienia przez twórców ustawy dereglamentacyjnej roli pośrednika, na obniżenie standardów zawodu pośrednika jako konsekwencji likwidacji licencji państwowych. Nie bez znaczenia w oczach Pani Profesor Dziworskiej jest fakt iż około 3 tys studentów studiów magisterskich wybrało jako swoją drogę zawodową zawód pośrednika. Likwidacja licencji oznaczać będzie, iż czas poświęcony na studia z zakresu pośrednictwa  będzie czasem straconym i tym samym przyczyni się do masowego występowania tychże studentów o odszkodowania  z  tytułu  poniesionych  strat  i utraconych korzyści.

Uczestnikami debaty oprócz otwierającej ją prof. Krystyny Dziworskiej byli: Janusz Lisiecki z Polskiej Federacji Rynku Nieruchomości, Otylia Trzaskalska-Strońska  -  dyrektor Departamentu Regulacji Gospodarczych Ministerstwa Gospodarki, Paweł Piotr Duciak - naczelnik Wydziału Wyceny  i Rynku Nieruchomości oraz Marta Górska - prezes PIRM.

Pan Janusz Lisiecki wymienił podstawowe zadania pośredników  (wspomaganie procesu decyzji klienta, wspieranie decyzji klienta), przez pryzmat których likwidacja licencji wydaje się być nieprzemyślana i nieuzasadniona. Ponadto Pan Janusz Lisiecki zwrócił uwagę na następujące aspekty: licencja wymusza podwyższone standardy działania, polski system jest wyróżnikiem w Unii Europejskiej (tylko my mamy system licencji państwowych), stworzony w Polsce system sprzyja zaufaniu do zawodu pośrednika.  Na  końcu  podkreślił,  że  kluczową  kwestią  są  standardy  etyczne, które wyznacza ustawa - likwidacja licencji to także likwidacja tychże standardów.

Przedstawiciel Ministerstwa Gospodarki (autora projektu ustawy dereglamentacyjnej) Pani Otylia Trzaskalska-Strońska przedstawiła wyniki badań ministerstwa, na których opierano się przy tworzeniu projektu ustawy oraz jego uzasadnia. Odparła też argumenty grupy pośredników argumentując, iż to nie licencja jest gwarantem jakości usług i że to rynek zweryfikuje, który z pośredników dobrze bądź źle wykonuje swoją pracę.

Z kolei przedstawiciel Ministerstwa Infrastruktury, Pan Paweł Duciak, zapewnił,  że  trwają  prace wspólnie z Ministerstwem Gospodarki zmierzające do pewnego kompromisowego rozwiązania.

Ze strony PIRM udział w debacie wzięła Marta Górska, która przedstawiła wyniki ankiety publikowanej na witrynie internetowej PIRMu (przeciw zniesieniu  licencji 62% ankietowanych, za zniesieniem licencji 38% ankietowanych - jednak samych ankietowanych nie można zidentyfikować - nie wiemy, czy byli to rzeczoznawcy, pośrednicy, czy osoby w ogóle z tymi zawodami nie związane).

Ponadto przedstawione zostały  także argumenty za i przeciw likwidacji licencji pośrednika wypunktowane przez rzeczoznawców - uczestników listy dyskusyjnej PIRM.

Przeciwnicy likwidacji licencji podnosili, iż:

• likwidacja pociągnie za sobą deprecjację zawodu pośrednika i znacznie obniży jego rangę;
• prawidłowe gospodarowanie nieruchomościami (w tym pośrednictwo w obrocie) wymaga bardzo dobrej znajomości prawa i jego praktycznego zastosowania. Kiedyś umiejętności te weryfikowane były w drodze postępowania kwalifikacyjnego - obecnie w dobie braku egzaminów licencja nadawana osobom, które ukończyły odpowiednie szkolenia, jest jedynym gwarantem odpowiedniego wykształcenia pośredników;
• wykreślenie z ustawy art. 179-183 będzie równoznaczne z wykreśleniem zapisów o zakazie wykonywania zawodu przez osoby karane za przestępstwa przeciwko mieniu, przeciwko dokumentom, za przestępstwa gospodarcze, za fałszerstwa itd.

Natomiast zwolennicy likwidacji licencji stoją na stanowisku, iż :

• posiadanie licencji, certyfikacji czy innych dokumentów uznania zawodowego nie przesądza o merytorycznej i rzetelnej obsłudze klientów. Obecny system nabywania licencji zawodowych i prowadzenia szkoleń nie sprawdza się i wymaga reformy;
• rynek zweryfikuje jakośd usług pośredników i przyczyni się do naturanej selekcji osób nieuczciwych i nierzetelnych;

W trakcie spotkania Marta Górska poddała do rozważenia pomysł przeniesienia ciężaru nadawania uprawnień z Ministerstwa na organizacje zawodowe, co  zbuduje realną,  zdrową konkurencję pomiędzy organizacjami w zakresie jakości pracy członków,  przyczyni  się  do  eliminacji  nadzoru administracyjnego w zakresie odpowiedzialności zawodowej  (nadzór przejęłyby organizacje, a spory rozwiązywane byłyby sądownie).

Warunkiem jednak przyjęcia takiego rozwiązania byłoby przeniesienie odpowiedzialności za działania swoich członków na organizacje zawodowe.

Z kolei skutkami jego byłyby:

a)       konieczność ubezpieczania się tych organizacji zawodowych,

b)       realna weryfikacja wiedzy pośredników  przed  ich  przyjęciem  do  organizacji  -  świadomej  ciężaru odpowiedzialności,

c)       skuteczna kontrola fachowości członków,

d)       ze względu na realną weryfikację wiedzy i eliminację szkodników z grona członków, warunki ubezpieczeń (punkt. a) oferowane organizacjom zawodowym byłyby nieporównanie korzystniejsze niż oferowane  „wolnym strzelcom"  których  nikt  nie  weryfikuje  (zróżnicowane ryzyko ubezpieczyciela),

e)       ze względu na punkt poprzedni nieopłacalne lub wręcz niemożliwe stanie się wykonywanie zawodu pośrednika jako  „wolny strzelec"  -  ze  względu  na  potencjalny  brak ofert towarzystw ubezpieczeniowych kierowanych do niezrzeszonych lub drastycznie wysoki koszt polis.

Pomysł uznany w pierwszym momencie za karkołomny w finale spotkania został odebrany pozytywnie. Uznano jednak, że jego wprowadzenie wymaga dużego wysiłku organizacyjnego i czasu. Pan Janusz Lisiecki zaproponował swego rodzaju „vacatio legis" dla ustawy de reglamentacyjnej trwające (sic!) 15-20 lat - jako czas niezbędny do budowy nowego systemu organizacji pośredników.